Sobota, 14 marca 2026r. | Imieniny: Leona, Matyldy, Lazarza
Pokaż menu

Gmina Pleśna upamiętnia żołnierzy niezłomnych

03 marca, 2026
Google Maps Google Maps
W poniedziałek, 2 marca o godzinie 9.00 na placu kościoła parafialnego w Pleśnej miały miejsce gminne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Wśród zgromadzonych na uroczystości byli przedstawiciele samorządu gminy, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło w Pleśnej, rodziny bohaterów powojennego podziemia oraz licznie zebrana młodzież i poczty sztandarowe z wszystkich szkół podstawowych z terenu gminy.
 
Program słowno – muzyczny na tę okoliczność przygotowała młodzież z klas ósmych Szkoły Podstawowej im. Bronisława Czecha w Pleśnej według scenariusza opracowanego przez Monikę Baszczowską i Marię Jasiak. Podczas akademii dużo miejsca poświęcono przypomnieniu faktów historycznych, przywołano znane nazwiska zaangażowanych w walkę z komunistycznym uciskiem, także na naszym gruncie: m.in. Tadeusza i Czesława Baszczowskich, Mariana Włodka czy Józefa Chochołowicza.
 

W części przeznaczonej na przemówienia głos zabrał wójt Gminy Pleśna Józef Knapik. Słowa skierował głównie do młodych:

Drodzy Młodzi,
Dziękuję, że tutaj dzisiaj jesteście… Na skromnych, ale jakże ważnych obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych – żołnierzy Niezłomnych. Żołnierzy powojennej konspiracji i antykomunistycznego podziemia…
Wyobraźcie sobie dom. Nie pomnik, nie pole bitwy, nie leśną kryjówkę. Dom.
Małą kuchnię, ciepłą, pachnącą chlebem. Zwyczajną. Pod podłogą – ciasna piwniczka, a w niej młody człowiek. Syn. I matka. I nagle krzyk, który rozcina ciszę jak strzał, który padł chwilę wcześniej:
„Synu… za jaką Polskę oni cię zabijają? „Co to za Polska, która strzela do własnego dziecka?”
To nie jest metafora, to wydarzyło się tutaj. W Pleśnej.
W tym domu na „Ostrej Górze” funkcjonariusze UB zastrzelili Władysława Zatorskiego „Lawinę”. Ukrywał się pod kuchnią, w miejscu, które miało chronić.
Nie w walce, nie w lesie, nie z bronią w ręku. W domu. Na oczach matki.
Matka. Syn. Strzał.
„Lawina” chodził tymi drogami. Miał marzenia, chciał żyć. W czasie wojny służył w Armii Krajowej. Po wojnie nie zgodził się milczeć. Nie zgodził się udawać, że wolność już przyszła. Za tę decyzję zapłacił życiem.
Bo po 1945 roku wielu żołnierzy podziemia stanęło przed dramatycznym wyborem: milczeć albo zostać uznanym za wroga. Nie wszyscy się zgodzili.
Zapłacili najwyższą cenę. Ale najbardziej przejmująca w tej historii nie jest broń.
Nie jest konspiracja. Nie jest polityka. Najbardziej przejmująca jest matka. Matka, która patrzy, jak państwo zabija jej dziecko. Jej pytanie nie jest tylko oskarżeniem tamtego systemu. To przestroga. Bo państwo może mieć flagę. Może mieć hymn. Może mieć nazwę „Polska”, a jednocześnie może zdradzić człowieka. Bo Polska to nie urząd. Nie rozkaz. Nie propaganda. Polska to ludzie. Ich godność, ich wolność…
Drodzy Młodzi, nie pozwólcie, by wygoda była ważniejsza niż uczciwość. Nie pozwólcie, by kłamstwo było wygodniejsze niż prawda. Nie pozwólcie, by pamięć stała się tylko datą w kalendarzu. Bo jeśli kiedyś znów zabraknie czujności –
zabraknie też odpowiedzi. Najstraszniejsze w tej historii nie jest to, że padł strzał. Najstraszniejsze jest to, że padł w imię państwa, które nazywało się Polską. Dlatego pytanie tej matki nie należy do przeszłości. Ono czeka.
Na każde pokolenie. Bo Polska to nie nazwa. Polska to odpowiedzialność.
Jeśli zabraknie odwagi – będzie słaba. Jeśli zabraknie prawdy – będzie kłamstwem. Jeśli zabraknie sumienia – będzie tylko pustym słowem.
Nie pozwólcie, aby kiedykolwiek jakakolwiek matka w tej ziemi musiała znowu zapytać: „Za jaką Polskę zabijają moje dziecko?” To od was zależy odpowiedź.

Cześć i chwała Bohaterom!

Głos zabrał także Pan Jacek Włodek, syn więzionego Mariana Włodka, a zarazem zięć Tadeusza Baszczowskiego. Następnie proboszcz parafii Pleśna ks. Krzysztof Franczyk zainicjował wspólną modlitwę w intencji żołnierzy niezłomnych.

 
Ostatnim punktem programu obchodów było złożenie wiązanek kwiatów i zniczy pod wmurowanymi w filary kościoła tablicami upamiętniającymi Władysława Zatorskiego pseud. „Lawina” i Władysława Kowala pseud. „Rola”. Upamiętnienie lokalnych bohaterów działających na rzecz wolnej od ucisku i niezależnej Polski jest wyrazem oddania hołdu wszystkim żołnierzom niezłomnym.
Prowadzącym uroczystość by Ryszard Stankowski.
Organizatorzy wydarzenia – Centrum Kultury w Pleśnej i Gmina Pleśna – dziękują ks. Krzysztofowi Franczykowi za udostępnienie placu kościoła parafialnego na tę uroczystość, a dyrekcji i społeczności Szkoły Podstawowej w Pleśnej za przygotowanie akademii.
***
Święto Żołnierzy Wyklętych przypada 1 marca, gdyż tego dnia, 1951 roku w mokotowskim więzieniu rozstrzelani zostali przywódcy IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – prezes ppłk Łukasz Ciepliński oraz jego najbliżsi współpracownicy: Adam Lazarowicz, Mieczysław Kawalec, Józef Rzepka, Franciszek Błażej, Józef Batory i Karol Chmiel.
 
(fot. S. Smoleń)



Gmina Pleśna
Pleśna – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie tarnowskim. Pierwsza gmina zbiorowa z siedzibą w Pleśnej utworzona została w wyniku reformy samorządu w 1935 roku.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Redakcja oraz właściciel serwisu PowiatCzestochowski.pl nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wypowiedzi i komentarze publikowane przez użytkowników oraz zastrzega sobie możliwość usunięcia lub edycji komentarzy zawierających treści znieważające lub powszechnie uważane za obelżywe. W momencie dodawania komentarza zapamiętywane zostają adres email oraz adres IP komentującego użytkownika (informacje te nie będa publikowane i wyświetlane).