W związku z prowadzonymi na podstawie Zarządzenia nr 5 KGP z dnia 20 czerwca 2016 r. działaniami edukacyjno-prewencyjnymi w zakresie przeciwdziałania oszustwom prowadzonym przez dzielnicowego Komisariatu Policji Tarnów Centrum zwracam się o zachowanie ostrożności w czasie wzmożonych zakupów związanych tzw. z „Black Friday”, „Cyber Monday” oraz w okresie przedświątecznym. Apeluje się o zachowanie szczególnej ostrożności. W tym okresie oszuści intensyfikują swoje działania, wykorzystując pośpiech, roztargnienie oraz zwiększoną aktywność zakupową.
Najczęściej występujące metody oszustw, sposoby działania przestępców oraz proponowana profilaktyka.
1. Oszustwa internetowe – fałszywe sklepy, super promocje, ogłoszenia
Podczas przeglądania ofert online kluczowe jest zachowanie ograniczonego zaufania. Należy uważać na tzw. „super okazje” i nie ulegać presji czasu. Przed zakupem zawsze sprawdź rzetelność sprzedawcy, na przykład analizując opinie innych klientów. W miarę możliwości wybieraj opcje płatności przy odbiorze. W przypadku płatności internetowej zwracaj szczególną uwagę na wiarygodność strony; do transakcji wykorzystuj tylko oficjalne strony bankowe i aplikacje. Nigdy nie wchodź w nieznane linki i odnośniki przesyłane w wiadomościach.
Zachowuj całą korespondencję ze sprzedawcą sklepu internetowego. Jeśli, pomimo zachowania ostrożności, dostaniesz zamiast zamówionego produktu puste pudełko, natychmiast zadzwoń na Policję. Zapisana korespondencja i przesłana przez oszusta paczka będą stanowić dowód przestępstwa.
Sposób działania oszustów?
- Tworzą fałszywe sklepy internetowe oferujące „wyjątkowe okazje”.
- Podszywają się pod znane marki, używając podobnych nazw i grafik.
- Oferują tanią elektronikę, konsole, telefony czy perfumy – towarem często nie dysponują.
- Po wpłacie środków kontakt ze sprzedawcą się urywa.
- Ogłoszenia na portalach typu OLX, Vinted, Marketplace.
- Oszuści podszywają się pod kupujących lub sprzedających.
- Przesyłają linki do „panelu płatności”, gdzie wyłudzają dane do karty.
- Namawiają na przedpłatę formą płatności BLIK.
Jak się chronić?
Sprawdzaj opinie o sklepie.
Unikaj zakupów na stronach bez certyfikatu SSL („https”).
Weryfikuj dane firmy: NIP, REGON, adres, regulamin.
Nie kupuj, jeśli cena jest “zbyt dobra, by była prawdziwa”.
Korzystaj z bezpiecznych form płatności – unikaj przedpłat na nieznane konta.
Nie otwieraj linków wysyłanych na komunikatorach.
Nigdy nie wpisuj danych karty, aby „otrzymać pieniądze”.
2. Oszustwo metodą na „BLIK”
Jedną z częściej stosowanych przez cyberprzestępców metod jest włamanie na konto na portalu społecznościowym. Oszust, podszywając się pod właściciela profilu (często znajomego lub członka rodziny), masowo rozsyła do wszystkich prośby o przekazanie kodu BLIK. Aby uwiarygodnić swoje działania, oszuści bardzo często dodają sformułowania, że nie mogą w tej chwili rozmawiać i oddzwonią za jakiś czas. Te zabiegi mają na celu zapobieżenie szybkiej weryfikacji ze strony ofiary.
Dlatego, jeśli otrzymasz wiadomość z prośbą o przekazanie kodu do szybkiej płatności BLIK, bezwzględnie upewnij się, komu go wysyłasz. Zawsze zadzwoń do tej osoby, aby zweryfikować prośbę, a także dokładnie sprawdź kwotę i odbiorcę podczas potwierdzania transakcji.
3. Fałszywe SMS-y i e-maile: „dopłata do paczki”, „problem z zamówieniem”, „przesyłka zatrzymana”.
Wiadomości dotyczące rzekomych dopłat do paczki lub zmiany dostawy np.:„Twoja paczka została zatrzymana”, „dopłać 1,50 zł”, zawierające linki prowadzące do stron podszywających się pod firmy kurierskie i banki w tym linki prowadzące do fałszywych bramek płatniczych. Celem jest przejęcie danych logowania lub środków z konta.
Sposób działania oszustów?
- Masowo rozsyłane SMS-y podszywające się pod kurierów lub sklepy.
- Link prowadzi do fałszywej strony, gdzie oszuści wyłudzają dane do bankowości.
Jak się chronić?
Nie klikaj w linki z SMS-ów lub e-maili o dopłatę niewielkiej kwoty.
Jeśli czekasz na paczkę – weryfikuj informację na aplikacji bądź stronie internetowej przewoźnika ręcznie, nie przez link.
Nigdy nie podawaj loginów, haseł ani pełnych danych karty płatniczej.
4. Oszustwa na legendę
Jak działają?
Oszust podszywa się pod np. Policjanta, pracownika banku, pracownika firmy kurierską dzwonią, grając emocjami: „Syn spowodował wypadek i potrzebne są pieniądze”, „Wnuczka pilnie potrzebuje gotówki”, „To tajna akcja policji, musisz przekazać pieniądze”, informuje o próbie włamania na konto i nakłania do np.: instalacji aplikacji „do pomocy”, zatwierdzenia podejrzanych przelewów, przekazania kodów BLIK.
Na co uważać?
Nagłe prośby o kod BLIK lub szybki przelew.
Wiadomości od znajomych, których styl pisania jest podejrzany.
Presję czasu i straszenie konsekwencjami.
Profilaktyka:
Policja oraz inne instytucje państwowe nigdy nie proszą o pieniądze ani dane do konta.
Bank nigdy nie poprosi o instalację aplikacji z nieznanego źródła.
Jeśli ktoś prosi o kod BLIK – to najprawdopodobniej próbuje Cię oszukać
Rozłącz się i zadzwoń samodzielnie do bliskiej osoby. Potwierdzać tożsamość rozmówcy, kontaktując się z nim bezpośrednio innym kanałem.
Nie przekazuj pieniędzy obcym osobom „w imieniu rodziny”.
Rozmawiaj o takich zagrożeniach z seniorami w rodzinie.
5. Podrabiane zbiórki i konkursy świąteczne
- Fałszywe akcje charytatywne oraz konkursy z nagrodami.
- Przestępcy podszywają się pod znane organizacje i marki.
6. Zasady bezpieczeństwa:
Stosuj dwuskładnikowe logowanie.
Płać kartą lub metodą BLIK tylko na zaufanych stronach.
Monitoruj historię konta i ustaw powiadomienia o transakcjach.
Używaj silnych, unikalnych haseł.
Stosuj zasadę ograniczonego zaufania.
Święta Bożego Narodzenia i „Black Friday” to czas na zakupy – ale również najlepszy czas dla oszustów. Zachowaj ostrożność, nie daj się ponieść emocjom zakupowym. Zawsze weryfikuj oferty i komunikaty, szczególnie te „pilne”, „wyjątkowe” lub „zbyt tanie”.
Dla podkreślenia zjawiska należy zauważyć, iż w okresie ostatniego półrocza mieszkańcy gminy Lisia Góra wskutek działania oszustów zgłosili utratę łącznie ponad 220 000 zł. Udział strat spowodowane u seniorów stanowią około 30 % danej kwoty.
| Wyłudzone kwoty przez oszustów z wykorzystaniem: | |||
| platform ogłoszeniowych umożliwiających kupno i sprzedaż
(np. OLX) |
komunikatorów społecznościowych (np. WhatsApp) | metody na legendę
(np. na policjanta, na adwokata, wypadek osoby najbliższej) |
innej metody w szczególności za pośrednictwem sieci Internet |
| 14624,35 zł | 22800 zł | 176694 zł | 3342,85 zł |
W przypadku podejrzenia oszustwa należy:
- Niezwłocznie skontaktować się z bankiem w celu zablokowania dostępu.
- Zgłosić sprawę Policji.
- Zachować otrzymane wiadomości i potwierdzenia transakcji.
- Incydenty związane z podejrzeniem oszustw m.in. internetowych można zgłosić również za pośrednictwem aplikacji M-Obywatel, które rozpatrywane są przez zespół CERT Polska.
