Rocznica potyczki w Białej
W niedzielę, 26 lipca odbyły się uroczystości pod pomnikiem w Białej, upamiętniające harcerzy z mościckiego hufca „Szarych Szeregów”, którzy 76 lat temu stanęli w obronie konspiracyjnego zebrania i trzech z nich poniosło śmierć.
W wydarzeniu wzięli udział mieszkańcy, przedstawiciele organizacji kombatanckich, Poseł na Sejm RP Anna Pieczarka, harcerze ZHR i przedstawiciel WKU w Tarnowie. Samorząd Gminy Tarnów reprezentowali wójt Grzegorz Kozioł, zastępca wójta Sławomir Wojtasik, przewodnicząca rady gminy Wiesława Mitera oraz radny Eugeniusz Wojtarowicz. Na uroczystość przybyli także m. in. poczty sztandarowe jednostek OSP z Białej, Poręby Radlnej i Jodłówki-Wałek na czele z Komendantem Gminnym OSP Janem Michalikiem.
Uroczystość rozpoczęła się Mszą św. odprawioną w kaplicy w Białej. Po Mszy nastąpił uroczysty przemarsz uczestników pod pomnik upamiętniający wydarzenia sprzed 76 lat, gdzie miały miejsce oficjalne wystąpienia, złożenie kwiatów i krótki występ orkiestry OSP z Woli Rzędzińskiej. Wartę honorową przy pomniku wystawili członkowie Grupy rekonstrukcji Historycznej „Zefir”, kultywujący tradycję żołnierzy niezłomnych.
Przypomnijmy, że wydarzenia rozegrały się 29 lipca 1944 roku i miały bezpośredni związek z jedną z ważniejszych operacji Armii Krajowej, noszącej kryptonim Most. III. Kilka dni wcześniej, na naprędce przygotowanym polowym lotnisku niedaleko miejscowości Wał – Ruda wylądował angielski samolot typu Douglas, który przywiózł miedzy innymi radiostację, broń oraz dokumenty. Jednak o wiele ważniejsza była przesyłka, która została zabrana w drogę powrotną do bazy we Włoszech. Był to zdobyty przez wywiad Armii Krajowej w rejonie Sarnak i zbadany przez polskich inżynierów niewybuch najtajniejszej niemieckiej broni – rakiety balistycznej V2, za pomocą, których ostrzeliwano miedzy innymi Londyn, Antwerpię i Paryż. Natomiast do zabezpieczenia i obrony przywiezionego przez samolot ładunku została wyznaczona najlepsza drużyna „Szarych Szeregów” z Mościc pod dowództwem plutonowego podchorążego Stefana Kasprzyka ps. "Dzik".
Maszerującym po ładunek harcerzom, chwilowo kwaterującym w Białej, w międzyczasie wyznaczono inne zadanie - obronę konspiracyjnego zebrania - zagrożonego przez zbliżający się niemiecki oddział. Harcerze, pomimo że działali w nierozpoznanym terenie, wykonali rozkaz, ale pozostawili na placu boju trzech poległych kolegów. Pierwszy trafiony został Władysław Sokół "Partenau", jako drugi zginął Mieczysław Tenerowicz "Orzeł", a dowódca drużyny Stefan Kasprzyk „Dzik”- ciężko ranny – został przewieziony na cmentarz w Klikowej i tam dobity.
Z inicjatywy Marii Żychowskiej, historyka i znanej działaczki harcerskiej, w Białej, miejscu, gdzie zginęli harcerze, 26 września 1982 r. został odsłonięty pomnik projektu rzeźbiarza Marka Benewiata. Pomnik znajduje się pod opieką samorządu Gminy Tarnów. Na pomniku widnieje napis: Miejsce uświęcone krwią żołnierzy Szarych Szeregów Hufca Mościce poległych w walce dnia 29 VII 1944 Stefana Kasprzyka „Dzika” lat-24 Władysława Sokoła „Partenau” lat-21 Mieczysława Tenerowicza „Orła” lat-19. {Play}
